Koper en messing: eigenschappen en belangrijkste verschillen

In het kort

Koper en messing zijn non-ferrometalen met verschillende eigenschappen. Koper is een metaal met een zeer hoge elektrische en thermische geleidbaarheid. Messing is een legering van koper en zink, die afhankelijk van de samenstelling een hogere sterkte, andere verwerkingseigenschappen en een goudgele kleur kan hebben.

Beide materialen worden toegepast in technische en decoratieve producten, waaronder geweven metaalgaas. De keuze hangt onder andere af van de gewenste geleidbaarheid, corrosiebestendigheid, mechanische eigenschappen en het uitzicht.

1. Wat is koper?

Koper is een metaal met het chemische symbool Cu. Het heeft een kenmerkende roodachtige kleur en behoort tot de beste elektrische en thermische geleiders onder de commercieel toegepaste metalen.

Koper is goed vervormbaar en kan worden verwerkt tot onder andere draad, platen, buizen en geweven metaalgaas.

Bij blootstelling aan de atmosfeer kan koper geleidelijk verkleuren. Daarbij ontstaan oppervlaktelagen die, afhankelijk van de omgeving, een bruine tot groenachtige patina kunnen vormen.

2. Wat is messing?

Messing is een legering die hoofdzakelijk bestaat uit koper en zink. De verhouding tussen beide elementen bepaalt in belangrijke mate de mechanische eigenschappen, kleur en verwerkbaarheid.

Een bekende messingkwaliteit is CuZn37, met ongeveer 63% koper en 37% zink. Andere samenstellingen worden gebruikt wanneer specifieke eigenschappen gewenst zijn.

Messing heeft doorgaans een geelachtige tot goudkleurige uitstraling. Het wordt onder andere gebruikt voor decoratieve producten, technische onderdelen, bevestigingsmiddelen en metaalgaas.

Hoewel messing een goede corrosiebestendigheid kan hebben, is het niet voor iedere omgeving geschikt. Sommige messingkwaliteiten zijn onder bepaalde omstandigheden gevoelig voor ontzinking, waarbij zink selectief uit de legering wordt aangetast.

3. Technische vergelijking tussen koper en messing

De waarden zijn indicatief. Bij technische toepassingen moeten steeds de eigenschappen van de specifieke koper- of messinglegering en de materiaaltoestand worden geraadpleegd.

4. Welk materiaal is corrosiebestendiger?

Zowel koper als messing hebben in veel normale atmosferische omstandigheden een goede corrosiebestendigheid.

Koper vormt bij blootstelling aan de omgeving geleidelijk een oppervlaktelaag die onder geschikte omstandigheden verdere aantasting kan vertragen.

Bij messing hangt de corrosiebestendigheid sterk af van de legeringssamenstelling. Bepaalde messingkwaliteiten kunnen gevoelig zijn voor ontzinking of spanningscorrosie.

Voor toepassingen met specifieke chemicaliën, hoge vochtbelasting of agressieve omgevingen moet de geschiktheid van beide materialen afzonderlijk worden onderzocht.

5. Toepassingen in metaalgaas en roosters

Geweven kopergaas

Koperdraad kan worden verwerkt tot geweven metaalgaas. Dit materiaal wordt onder andere gebruikt voor technische afschermingen, elektrische toepassingen en decoratieve toepassingen.

De hoge elektrische geleidbaarheid kan een voordeel bieden bij bepaalde toepassingen voor elektromagnetische afscherming. De uiteindelijke afschermingsprestaties hangen ook af van de maasopening, draaddiameter, frequentie en elektrische verbindingen.

Geweven messinggaas

Messinggaas wordt gebruikt wanneer de combinatie van vervormbaarheid, technische eigenschappen en een goudkleurig uitzicht gewenst is.

Het wordt onder andere toegepast in decoratieve panelen, interieurelementen, ventilatieroosters en bepaalde technische afschermingen.

Industriële filtratie

Koper- en messinggaas kunnen in specifieke technische toepassingen worden gebruikt. Voor veel industriële filterelementen wordt echter eerder roestvast staal gekozen, onder andere vanwege de materiaalkeuze bij reiniging, corrosiebelasting en mechanische vereisten.

De geschiktheid van koper of messing als filtermedium moet altijd worden afgestemd op het te filteren product en de gebruiksomstandigheden.

6. Waarom verkleuren koper en messing?

Koper en messing kunnen onder invloed van zuurstof, vocht en stoffen in de omgeving geleidelijk van kleur veranderen.

Koper ontwikkelt vaak eerst een bruine verkleuring. Bij langdurige blootstelling kunnen afhankelijk van de omstandigheden groenachtige corrosieproducten ontstaan.

Messing kan zijn oorspronkelijke glans verliezen en donkerder worden. De snelheid van deze verandering hangt af van de samenstelling, afwerking en blootstelling.

Wanneer het oorspronkelijke uiterlijk behouden moet blijven, kan een geschikte oppervlaktebehandeling of regelmatig onderhoud nodig zijn.

7. Wanneer kiest u koper of messing?

Kies koper wanneer een hoge elektrische of thermische geleidbaarheid belangrijk is, of wanneer de specifieke eigenschappen en uitstraling van koper gewenst zijn.

Kies messing wanneer een goudkleurig uitzicht, geschikte mechanische eigenschappen of specifieke verwerkingseigenschappen belangrijk zijn.

Voor draadgaas en roosters moet daarnaast rekening worden gehouden met de draaddiameter, maasopening, vervormbaarheid, corrosiebelasting en het beoogde gebruik.

Koper en messing zijn niet automatisch alternatieven voor RVS. De materiaalkeuze moet steeds gebaseerd zijn op de technische vereisten van de toepassing.

Verder lezen

• Kopergaas en messinggaas: eigenschappen en toepassingen.
• 
  Welke soorten roestvast staal bestaan er?
  
• 
  Metalen zeefgaas en roosters bij Omnimesh
  

Technische referenties

• 
  International Copper Association – Eigenschappen van koper en koperlegeringen