In het kort
Bij machineafscherming is niet alleen de aanwezigheid van een beschermrooster belangrijk, maar ook de afstand tot de gevaarlijke machineonderdelen. Een afscherming moet worden beoordeeld in samenhang met de volledige machine en de mogelijke manieren waarop personen een gevaarlijke zone kunnen bereiken.
De vereiste veiligheidsafstanden verschillen per situatie. Ze kunnen niet worden bepaald op basis van één algemeen toepasbare afstand. Hiervoor moeten de specifieke risico’s en de toepasselijke veiligheidsnormen worden onderzocht.
1. Waarom zijn veiligheidsafstanden belangrijk?
Metalen roosters worden gebruikt als onderdeel van afschermingen rond bewegende of anderszins gevaarlijke machineonderdelen.
Een rooster kan een fysieke afscheiding vormen, maar wanneer een gevaarlijke zone alsnog bereikbaar is, biedt de afscherming mogelijk onvoldoende bescherming.
Daarom moet bij het ontwerp van een machineafscherming niet alleen worden gekeken naar het rooster zelf, maar ook naar de positie, hoogte, aansluitingen en bereikbaarheid van de gevaarlijke onderdelen.
2. Op welke manieren kan een gevaarlijke zone bereikbaar zijn?
Bij een beoordeling van de bereikbaarheid kunnen verschillende situaties relevant zijn:
- Door de afscherming: wanneer iemand via een opening een gevaarlijk onderdeel kan bereiken.
- Over de afscherming: wanneer gevaarlijke onderdelen boven de beschermende constructie bereikbaar blijven.
- Onder de afscherming: wanneer onvoldoende bescherming aanwezig is aan de onderzijde.
- Langs de zijkanten: wanneer tussen de afscherming en aangrenzende constructies bereikbare zones ontstaan.
- Via toegangspunten: wanneer deuren, panelen of andere onderdelen geopend of verwijderd kunnen worden.
Welke van deze situaties daadwerkelijk een risico vormt, moet worden vastgesteld aan de hand van de specifieke machine en de gebruiksomstandigheden.
3. Welke factoren beïnvloeden de veiligheidsafstand?
De positionering van een machineafscherming hangt onder andere samen met de volgende factoren:
- De aard en ligging van de gevaarlijke machineonderdelen.
- De geometrie en afmetingen van de beschermende constructie.
- De mogelijkheden om gevaarlijke zones met armen of benen te bereiken.
- De aanwezigheid van openingen, randen en aansluitingen.
- De wijze waarop de machine wordt bediend, gereinigd en onderhouden.
- De resultaten van de projectspecifieke risicobeoordeling.
Ook mogelijke veranderingen tijdens gebruik of onderhoud moeten worden meegenomen wanneer deze invloed hebben op de veiligheid.
4. Wat zegt ISO 13857 over veiligheidsafstanden?
ISO 13857 is een internationale norm over veiligheidsafstanden die bedoeld zijn om te voorkomen dat gevaarlijke zones van machines met de bovenste of onderste ledematen kunnen worden bereikt.
De norm bevat voorwaarden en maatgegevens die afhankelijk zijn van de situatie en de geometrie van de afscherming.
De norm mag daarom niet worden herleid tot één vaste afstand die voor alle beschermroosters geldt.
De toepasselijkheid van ISO 13857 en eventuele aanvullende of specifiekere veiligheidsnormen moet door de verantwoordelijke ontwerper of veiligheidsdeskundige worden beoordeeld.
Deze pagina geeft bewust geen concrete maatvoeringen uit de norm. Voor een correcte beoordeling moet de actuele, volledige normtekst worden geraadpleegd.
5. De rol van het metalen rooster
Zowel gevlochten als gepuntlaste metalen roosters kunnen als onderdeel van een afscherming worden overwogen.
Bij de keuze zijn onder andere de constructie, mechanische eigenschappen, randafwerking en bevestiging van belang.
De keuze voor een bepaald roostertype bepaalt echter niet automatisch of de volledige afscherming voldoet aan de vereiste veiligheidsafstanden.
Ook een stevig bevestigd rooster kan ontoereikend zijn wanneer gevaarlijke machineonderdelen op een ongewenste manier bereikbaar blijven.
6. Bevestiging, montage en wijzigingen
De beschermende werking van een afscherming kan mede worden beïnvloed door de bevestiging en de manier waarop panelen op de constructie aansluiten.
Bij montage, onderhoud of aanpassingen kunnen bijvoorbeeld openingen ontstaan of kunnen onderdelen anders worden geplaatst dan oorspronkelijk voorzien.
Daarom is het belangrijk dat veranderingen aan een machineafscherming worden beoordeeld in het kader van de veiligheid van de volledige installatie.
Een oorspronkelijke beoordeling is niet automatisch geldig voor een gewijzigde uitvoering.
Veelgestelde vragen
Bestaat er één minimale afstand tussen een rooster en een machine?
Nee. Er bestaat geen universele afstand die zonder verdere beoordeling op iedere machine kan worden toegepast. De vereiste afstand hangt af van de specifieke gevaren en de toepasselijke veiligheidsvereisten.
Is een metalen rooster voldoende als machineafscherming?
Niet noodzakelijk. De volledige constructie moet worden beoordeeld, waaronder de bereikbaarheid van gevaarlijke onderdelen, de bevestiging, de mechanische weerstand en eventuele toegangsvoorzieningen.
Verder lezen
Technische referenties
Ontdek de oplossingen van Omnimesh
Omnimesh is gespecialiseerd in industriële filtratie, zeefbespanning, metalen zeefgaas en roosters. Ontdek onze producten en maatwerkoplossingen.